ISSO 79 en noodverlichting: waarom richtlijnen alleen niet genoeg zijn
Waarom ISSO 79 zoveel vragen oproept
Wie zich verdiept in noodverlichting, komt vroeg of laat de term ISSO 79 tegen. De term verschijnt in onderhoudsrapportages, bestekken en vragen vanuit beheerders en facilitair verantwoordelijken. Dat is verklaarbaar: ISSO 79 wordt in Nederland regelmatig gebruikt als praktische richtlijn voor het beheer en onderhoud van noodverlichtingsinstallaties.
Dit kennisblog duidt wat ISSO 79 feitelijk is, hoe deze publicatie zich verhoudt tot wet- en regelgeving en waarom het volgen van een richtlijn op zichzelf geen garantie biedt voor aantoonbare veiligheid.
Wat is ISSO 79 feitelijk?
ISSO 79 is een Nederlandse publicatie die handvatten biedt voor inspectie, beheer en onderhoud van noodverlichtingsinstallaties. De publicatie is opgesteld als praktische richtlijn en bevat onder meer aandachtspunten voor periodieke controles, vastlegging en verantwoordelijkheden.
Belangrijk om vast te stellen:
- ISSO 79 is geen wet.
- ISSO 79 is geen norm.
- ISSO 79 is niet certificeerbaar.
De publicatie is bedoeld als hulpmiddel om invulling te geven aan bestaande wettelijke verplichtingen en normen, maar vervangt deze niet.
Relatie met wetgeving en normen
De wettelijke basis voor noodverlichting ligt in het Bouwbesluit (thans Besluit bouwwerken leefomgeving). Vanuit deze wetgeving wordt verwezen naar onderliggende normen voor ontwerp en prestatie van noodverlichting, zoals NEN-EN 1838 en NEN 1010.
ISSO 79 staat naast deze normen en richt zich specifiek op de beheer- en onderhoudsfase. De publicatie beschrijft hoe organisaties het beheer van noodverlichting praktisch kunnen organiseren, maar stelt zelf geen prestatie-eisen aan lichtopbrengst, dekking of beschikbaarheid.
De praktijk: waar het vaak schuurt
In de praktijk wordt ISSO 79 regelmatig genoemd als bewijs dat onderhoud en beheer ‘op orde’ zijn. Tegelijkertijd laat ervaring in de markt zien dat:
- inspecties vaak momentopnames zijn;
- registraties versnipperd of incompleet kunnen zijn;
- wijzigingen in gebouwen niet altijd worden vertaald naar de noodverlichtingsinstallatie;
- verantwoordelijkheden niet altijd expliciet zijn belegd.
Het volgen van een richtlijn zegt daarmee iets over het proces, maar niet automatisch over de actuele staat of beschikbaarheid van de installatie.
De visie van NVFN in dit kader
Binnen de sector wordt door brancheorganisaties, waaronder NVFN, structureel aandacht gevraagd voor goed beheer en aantoonbaarheid van noodverlichting. Daarbij ligt de nadruk op periodieke controle, vastlegging en duidelijke verantwoordelijkheden.
ISSO 79 sluit aan bij deze aandacht voor beheer en onderhoud, maar ook hier geldt dat de verantwoordelijkheid uiteindelijk bij de gebouweigenaar of beheerder ligt. Richtlijnen ondersteunen dat proces, maar nemen deze verantwoordelijkheid niet over.
Van richtlijn naar aantoonbare veiligheid
Voor gebouwbeheerders, facilitair managers en technisch verantwoordelijken betekent dit dat noodverlichting meer is dan een onderhoudstaak. Het vraagt om:
- structureel inzicht in de status van installaties;
- actuele en betrouwbare documentatie;
- overzicht over meldingen, afwijkingen en opvolging;
- aantoonbaarheid richting inspecties en audits.
Richtlijnen zoals ISSO 79 helpen bij het organiseren van werkzaamheden. Aantoonbare veiligheid ontstaat pas wanneer beheer, techniek en inzicht structureel samenkomen.
Wat dit betekent voor organisaties
Organisaties die noodverlichting uitsluitend benaderen vanuit periodiek onderhoud lopen het risico dat afwijkingen pas laat worden gesignaleerd. Door beheer en monitoring integraal te organiseren ontstaat continu inzicht in de werking van installaties en kunnen risico’s eerder worden onderkend.
Daarmee verschuift het gesprek van ‘voldoen aan een richtlijn’ naar ‘het aantoonbaar invullen van zorgplicht’.
Tot slot
ISSO 79 is een waardevolle richtlijn binnen de Nederlandse praktijk van noodverlichting. Tegelijkertijd is het geen eindpunt. Veiligheid vraagt om meer dan het volgen van een document: het vraagt om structureel inzicht, vastgelegde processen en duidelijke verantwoordelijkheid.
Organisaties die dat uitgangspunt hanteren, bouwen aan noodverlichting die niet alleen wordt onderhouden, maar ook aantoonbaar functioneert wanneer het nodig is.